Sporten op kunstgras

 

Op woensdagavond 22 februari heeft een meerderheid van BOP, D66, GroenLinks, Partij van de Arbeid, LTS en ChristenUnie/SGP een motie aangenomen omtrent het gebruik van rubbergranulaat op sportvelden in Baarn.

N.B.: Daar waar het een mening/opmerking van de Partij van de Arbeid betreft, is de tekst schuin gedrukt.

Inleiding 
Sinds de uitzending van Zembla in oktober 2016, is er discussie ontstaan over het gebruik van rubbergranulaat in kunstgras sportvelden. Het rubbergranulaat is deze velden is onder andere gemaakt van PAK’s. Deze PAK’s kunnen kanker veroorzaken. Sinds deze uitzending is er dan ook een discussie gaande over het gebruik van rubbergranulaat. Het RIVM heeft hier voor het ministerie van VWS onderzoek naar gedaan. Zij concluderen dat het sporten op kunstgrasvelden waar rubbergranulaat is gebruikt, veilig is. Volgens de door hen gebruikte normen.

Wat is de reden van de motie?
De indieners van de motie zien, in tegenstelling tot het RIVM, wel potentiële risico’s bij het sporten op kunstgrasvelden. Daarom vinden zij dat op alle sportvelden de rubbergranulaatkorrels vervangen dienen te worden voor een gezonder alternatief.

Bij het onderzoek van het RIVM is men uitgegaan voor de norm voor mengels. Dit is geen norm die geldt voor consumentenproducten. De norm voor het gebruik van PAK’s in consumentenproducten is honderd tot duizend keer strenger. Het RIVM heeft dan ook aangegeven dat er nieuwe normen vastgesteld moeten worden voor het gebruik van PAK’s in rubbergranulaat.

De Partij van de Arbeid heeft met verschillende ouders gesproken en gemerkt dat er onduidelijkheid en onzekerheid bestaat over het ‘veilig’ kunnen spelen op deze velden. De onduidelijkheid over de normering en wat dit verschil inhoud maakt dat ouders geen goed gevoel hebben over de effecten op de gezondheid van hun kinderen en zichzelf.

Om hoeveel velden gaat het?
Er zijn in Baarn drie kunstgrasvelden in gebruik. Daarnaast is op het Cruijff Court ook gebruik gemaakt van kunstgras.

Hoeveel gaat het verwijderen kosten?
De motie is tweeledig. Het uitgangspunt is, dat er geen rubbergranulaat meer gebruikt gaat worden op kunstgrasvelden in Baarn. Vooraf wordt eerst onderzoek gedaan om te kijken of er, door oplossing/uitscheiding van PAK’s, bodemverontreiniging is ontstaan. Is dit laatste het geval, dan zal het hele veld vervangen moeten worden. Dit in verband met de dan aanwezige risico’s voor de volksgezondheid.

Het vervangen van enkel het rubbergranulaat kost voor de grote velden volgens de ramingen 70.000 euro. Voor het Cruijff Court komt dit op ongeveer 40.000 euro.

Indien een compleet veld vervangen dient te worden, dan kunnen de kosten oplopen tot 400.000 euro per veld.

Wat wordt er teruggebracht?
Als alternatief voor de rubbergranulaatkorrels zijn er een aantal mogelijkheden. Het college zal op basis van de diverse onderzoeken bepalen wat de meest geschikte invulling wordt, ook indien het complete veld vervangen zal worden.

Hoe gaat Baarn dit aanpakken?
Er zal eerst een onderzoek gedaan worden per veld naar de mogelijke bodemverontreiniging. Mocht er bodemverontreiniging aanwezig zijn, die schadelijk is voor de volksgezondheid, dan zal het veld vernieuwd moeten worden en de bodem zal gesaneerd moeten worden.

Indien er geen bodemverontreiniging is, dan zal het rubbergranulaat uit het veld opgezogen moeten worden. Dit zal dan vervangen worden voor een gezond alternatief.

Wat is de planning?
De motie roept het college op om op korte termijn actie te ondernemen. Dit betekent dat het college spoedig een bodemonderzoek zal moeten uitvoeren. Naar gelang van het onderzoek zal zij, in overleg met SESTE en de voetbalclubs, tot actie moeten overgaan.

Kunnen de kinderen blijven sporten?
Het RIVM stelt in haar onderzoek dat er niet direct een gevaar is voor de volksgezondheid. Wel raadt zij aan om na het sporten op een kunstgras veld altijd te douchen en jezelf te ontdoen van alle mogelijke korrels.

De Partij van de Arbeid vindt dat de gemeente met de sportclubs moet afspreken dat gebruikers van de kunstgras velden na afloop van een wedstrijd of training altijd verplicht zijn om te douchen. Dit ligt anders voor het gebruik van het Cruijff Court. Hier zijn geen directe douche mogelijkheden en kunnen gebruikers dus langer in aanraking komen met het rubbergranulaat. Hiervoor zijn twee oplossingen, het sluiten van het Cruijff Court (wij zijn ons er van bewust dat dit moeilijk tot niet te handhaven is.), of het plaatsen van informatieborden met de mogelijke risico’s en het oproepen tot douchen na het gebruik van het Cruijff Court.

Worden de velden nu direct voor gebruik gesloten?

Een eventueel besluit over sluiting is aan de gemeente in overleg met de sportclubs.
De Partij van de Arbeid vindt dat de gemeente met de sportclubs moet afspreken dat gebruikers van de kunstgras velden na afloop van een wedstrijd of training altijd verplicht zijn om te douchen. Dit ligt anders voor het gebruik van het Cruijff Court. Hier zijn geen directe douche mogelijkheden en kunnen gebruikers dus langer in aanraking komen met het rubbergranulaat. Hiervoor zijn twee oplossingen, het sluiten van het Cruijff Court (wij zijn ons er van bewust dat dit moeilijk tot niet te handhaven is.), of het plaatsen van informatieborden met de mogelijke risico’s en het oproepen tot douchen na het gebruik van het Cruijff Court.

Hoe moeilijk of makkelijk is het om het rubbergranulaat te verwijderen?
Voor het verwijderen van kunstgraskorrels zijn speciale stofzuigers en zuigrobots beschikbaar. Deze zuigen de korrels op, zodat een gezonder alternatief gebruikt kan worden.

Wat zijn de gezondheidsrisico’s van spelen op kunstgras met rubbergranulaat?
Naar aanleiding van het onderzoek door het RIVM, geven zij het advies dat spelen op kunstgrasveld niet een direct risico heeft voor de volksgezondheid.

Binnen de wetenschappelijke wereld blijft er wel verschil van inzicht over de gehanteerde methode en het gebruik van (consumenten)normeringen.

Recentelijk is er een onderzoek gestart door het VU. Televisieprogramma ZEMBLA heeft hier in een uitzending in februari over bericht. Dit onderzoek laat zien dat rubbergranulaat wel degelijk PAK’s afscheiden. Verder onderzoek moet uitwijzen wat het effect is op de volksgezondheid.

De Partij van de Arbeid beweert hier niet dat bij het spelen op rubbergranulaat acuut kans is op het oplopen van ernstige gezondheidsproblemen. Wel is onze mening dat bij het (langdurig, meerjarig) spelen op rubbergranulaat er mogelijk gezondheidsrisico’s zijn, die kans geven op ernstige gezondheidsproblemen. Daarom vinden wij dat al het rubbergranulaat vervangen moet worden voor een veilig alternatief. Wij raden ouders aan, die geen veilig gevoel hebben als hun kinderen op kunstgrasvelden spelen, hun kinderen hier niet op te laten spelen of na het spelen goed te laten douchen.